Phân biệt khởi tố và truy cứu trách nhiệm hình sự

Khởi tố là một giai đoạn trong hoạt động tố tụng hình sự trong khi truy cứu trách nhiệm hình sự là quá trình bắt người phạm tội chịu hình phạt thích đáng.

Khởi tố là việc cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố hình sự đối với vụ việc có dấu hiệu tội phạm hoặc khởi tố bị can khi có đủ căn cứ để xác định một người hoặc pháp nhân đã thực hiện hành vi mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm. Sau khi có quyết định khởi tố, Cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều ta, giai đoạn khởi tố kết thúc.

Bộ Luật hình sự không quy định khái niệm về truy cứu trách nhiệm hình sự (viết tắt là truy cứu TNHS) mà chỉ quy định về thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo đó, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện, hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật này quy định, thì người phạm tội sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Có thể hiểu, truy cứu trách nhiệm hình sự là việc Cơ quan có thẩm quyền tiến hành các hoạt động tố tụng từ khi tội phạm được phát hiện, tố giác, kiến nghị đến khi kết thúc quá trình tố tụng bằng bản án, quyết định.

Vậy, khởi tố và truy cứu trách nhiệm hình sự có một số điểm khác biệt sau:

  • Về thẩm quyền:
    • Trong một số trường hợp, cơ quan Nhà nước chỉ được phép khởi tố khi có yêu cầu của bị hại (các tội phạm về cố ý gây thương tích, hiếp dâm).
    • Truy cứu trách nhiệm là thẩm quyền đương nghiên của Nhà nước giao cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
  • Về thời gian:
    • Khởi tố: trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố. Trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn ra quyết định có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.
    • Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự: 05 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng; 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng; 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng;  20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (Khoản 2, Điều 23 BLHS 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009).
  • Về phạm vi:
    • Khởi tố là bước đầu tiên trong hoạt động tố tụng hình sự.
    • Truy cứu trách nhiệm hình sự là cả một quá trình bao gồm khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử. Vậy, khởi tố là một giai đoạn của truy cứu TNHS.
  • Về thời điểm kết thúc:
    • khởi tố kết thúc sau khi có quyết định khởi tố, Cơ qua điều tra bước sang giai đoạn tiếp theo là điều tra hoặc quyết định không khởi tố khi không có hành vi phạm tội.
    • Truy cứu TNHS kết thúc khi có bản án, quyết định của Toà án hoặc hết thời hiệu truy cứu TNHS nêu trên.

 

 

 


Đây là nội dung tóm tắt, thông báo văn bản mới dành cho khách hàng của LawNet. Nếu quý khách còn vướng mắc vui lòng gửi về Email:info@lawnet.vn
16294 lượt xem
Tiêu điểm
Danh mục văn bản mới (từ ngày 22/3 - 24/3/2023)

LawNet trân trọng giới thiệu Danh mục văn bản mới ban hành được cập nhật từ ngày 22/3 - 24/3/2023.

Phấn đấu đạt 93,2% dân số tham gia BHYT trong năm 2023

Nội dung được đề cập tại Quyết định

Tôi muốn biết cách đặt tên, số hiệu đường bộ trong và ngoài đô thị ở Việt Nam được quy định như thế nào? - Thanh Tâm (Quảng Ngãi)

  • Địa chỉ: 19 Nguyễn Gia Thiều, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP Hồ Chí Minh
    Điện thoại: (028) 7302 2286
    E-mail: info@lawnet.vn
Đơn vị chủ quản: Công ty THƯ VIỆN PHÁP LUẬT.
Chịu trách nhiệm chính: Ông Bùi Tường Vũ - Số điện thoại liên hệ: 028 3935 2079
P.702A , Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, P.8, Q. Phú Nhuận, TP. HCM;