Bản án về yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 30/2021/HC-PT

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

BẢN ÁN 30/2021/HC-PT NGÀY 25/01/2021 VỀ YÊU CẦU HỦY GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT

Ngày 25 tháng 01 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án hành chính phúc thẩm thụ lý số 710/2019/TLPT-HC ngày 09 tháng 12 năm 2019 về việc: “Yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Do có kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đối với bản án hành chính sơ thẩm số 18/2019/HC-ST ngày 29 tháng 10 năm 2019 của Toà án nhân dân tỉnh Đắk Nông bị kháng cáo;

Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 3726/2020/QĐXX-PT ngày 08 tháng 10 năm 2020 giữa các đương sự:

- Người khởi kiện:

1. Bà Nguyễn Thị Mộng Ng; địa chỉ: thôn X, xã Đức Minh, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Có mặt)

2. Bà Đậu Thị Th; (Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt)

3. Ông Phạm Đức T; (Có mặt) Cùng địa chỉ: Thôn Đức Hiệp, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông.

4. Bà Nguyễn Thị Th1; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Có mặt)

5. Bà Phan Thị Nh; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Vắng mặt) Người đại diện theo ủy quyền: Ông Hồ Thái H; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông (theo văn bản ủy quyền ngày 23/7/2018). (Có mặt)

6. Ông Phan Quang Th; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Có mặt)

7. Ông Nguyễn Duy D; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Vắng mặt)

- Người khởi kiện đã rút yêu cầu khởi kiện: Bà Phan Thị N; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Vắng mặt) Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phan Văn Th; địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. (Có mặt)

- Người bị kiện: Ủy ban nhân dân huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Ngọc L, chức vụ: Phó Chủ tịch. (Vắng mặt) Cùng địa chỉ: Thị trấn Đ2, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Dương Minh Th1; địa chỉ:

Thôn Đ, xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Đình Q, sinh năm 1976; địa chỉ: đường L, phường Ph, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh (theo văn bản ủy quyền số 001102 quyển số 01 TP/CC – SCC/HĐGD ngày 24/6/2020). (Có mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện ngày 30/5/2018 và quá trình giải quyết vu án, những người khởi kiện gồm bà Nguyễn Thị Mộng Ng, bà Đậu Thị Th và ông Phạm Đức T, bà Nguyễn Thị Th1, bà Phan Thị N và người đại diện theo ủy quyền ông Phan Văn Th, bà Phan Thị Nh và người đại diên theo ủy quyền ông Hồ Thái H, ông Phan Quang Th, ông Nguyễn Duy D trình bày:

Các ông bà hiện đang sinh sống và canh tác trên thửa đất số 77, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông. Nguồn gốc thửa đất trước đây do Hợp tác xã Nông nghiệp M (viết tắt là HTX) chia cho các hộ dân để bắc mạ trồng lúa, kéo dài từ trong ra ngoài mặt đường, các ông bà sử dụng đất ổn định lâu dài, không có tranh chấp với ai. Năm 2015, ông Dương Minh Th1 cùng một số người đưa xe máy múc đến uy hiếp sẽ múc đất phía trước mặt nhà của các ông bà, các ông bà làm đơn kiến nghị gửi Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) huyện Đ2. Ngày 05/10/2015, UBND huyện Đ2 ban hành Quyết định số:

1836/QĐ-UBND thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là QSDĐ) số D 0359478 ngày 01/11/1994 của ông Dương Minh Th1 với lý do cấp không đúng trình tự, thủ tục. Tuy nhiên, cuối năm 2017, ông Th1 nói rằng Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông đã hủy Quyết định số: 1836/QĐ-UBND của UBND huyện Đ2.

Tại thời điểm UBND huyện Đ2 cấp Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478, ông Th1 không phải là người sử dụng đất, thửa đất ông Th1 được HTX cấp nằm ở một vị trí khác. Quá trình các ông bà xây dựng nhà cửa, trồng hoa màu trên đất, ông Th1 vẫn sinh sống tại địa phương và thường xuyên gặp nhau nhưng không có ý kiến gì. Việc UBND huyện Đ2 cấp Giấy chứng nhận QSDĐ cho ông Th1 đối với thửa đất chặn ngang trước diện tích đất của các ông bà khiến gia đình các ông bà không có đường đi. Khi cấp đất, UBND huyện Đ2 không xem xét nguồn gốc đất và người đang sử dụng đất; không lấy ý kiến của các hộ liền kề. Do đó, các ông bà đề nghị hủy Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 do UBND huyện Đ2 cấp ngày 01/11/1994 cho ông Dương Minh Th1.

Ngày 11/12/2018, bà Phan Thị N nộp đơn xin rút yêu cầu khởi kiện.

Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện UBND huyện Đ2 là ông Nguyễn Ngọc L trình bày:

Năm 1993, Nhà nước có chủ trương cho nhân dân trên địa bàn xã Đ1 kê khai đăng ký Giấy chứng nhận QSDĐ. Ngày 01/11/1994, UBND huyện Đ2 cấp Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 cho ông Th1 đối với thửa đất số 77, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông, diện tích 800m2 đất khu dân cư (gồm 400m2 đất ở và 400m2 đất nông nghiệp).

Do có sai sót trong việc đo đạc, thành lập bản đồ địa chính và tiến hành kê khai đăng ký tập trung với số lượng lớn, không xác minh đối chiếu thực địa nên đã dẫn đến một số trường hợp, trong đó có hộ ông Dương Minh Th1 được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ không đúng thực tế và cấp ra ngoài hành lang Quốc lộ 14B (nay là Tỉnh lộ 682).

Từ khi được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ đến nay, ông Th1 không sử dụng đất và cũng không xác định được ranh giới thửa đất ngoài thực địa. Thửa đất này hiện do các hộ gia đình, cá nhân khác đang sử dụng gồm: Hộ bà Nguyễn Thị Mộng Ng, hộ bà Đậu Thị Th và ông Phạm Đức T, hộ bà Nguyễn Thị Th1, hộ bà Phan Thị Nh, hộ ông Phan Quang Th, hộ ông Nguyễn Duy D, tuy nhiên các hộ này chưa được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ đối với phần diện tích đất này vì đã cấp cho ông Th1.

Ngày 05/10/2015, UBND huyện Đ2 ban hành Quyết định số: 1836/QĐ- UBND, thu hồi Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 ngày 01/11/1994 của ông Th1 với lý do cấp không đúng diện tích và cấp ra ngoài Quốc lộ 14. Ngày 09/6/2017, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông ban hành Bản án hành chính sơ thẩm số: 07/2017/HC-ST, hủy Quyết định số: 1836/QĐ-UBND ngày 05/10/2015 của UBND huyện Đ2. Căn cứ bản án nêu trên, ngày 28/6/2017, UBND huyện Đ2 đã ban hành Quyết định số: 608/QĐ-UBND, hủy bỏ Quyết định số: 1836/QĐ-UBND ngày 05/10/2015.

Đối với yêu cầu của những người khởi kiện, UBND huyện Đ2 đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vu liên quan ông Dương Minh Th1 trình bày: Nguồn gốc thửa đẩt số 77, tờ bản đồ số 33, tọa lạc tại xã Đ1, huyện Đ2, tỉnh Đắk Nông do cha mẹ ông khai hoang trước giải phóng, sau giải phóng cha mẹ ông đưa vào HTX, sau đó HTX chia lại cho mỗi hộ một lô đất khoảng 04- 05m chiều ngang, chiều dài đến hết đất. Năm 1994, do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên ông làm đơn xin cấp đất đối với phần còn lại ở phía mặt đường chưa chia (phần này không nằm trong đất của HTX) và được UBND huyện Đ2 cấp Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 ngày 01/11/1994. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ, gia đình ông trồng hoa màu nhưng do đất sát mặt đường không có năng suất nên gia đình ông bỏ không trồng nữa. Sau đó, hộ bà Nguyễn Thị Th1 và hộ ông Phạm Đức T đã lấn chiếm một phần diện tích đất của ông. Ông không đồng ý yêu cầu của những người khởi kiện về việc hủy Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 ngày 01/11/1994 do UBND huyện Đ2 cấp cho ông.

Tại bản án hành chính sơ thẩm số 18/2019/HC-ST ngày 29 tháng 10 năm 2019 của Toà án nhân dân tỉnh Đắk Nông quyết định:

Tuyên xử:

1. Đình chỉ việc giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của bà Phan Thị N.

2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Mộng Ng, bà Đậu Thị Th và ông Phạm Đức T, bà Nguyễn Thị Th1, bà Phan Thị Nh, ông Phan Quang Th, ông Nguyễn Duy D:

Hủy Giấy chứng nhận QSDĐ số D 0359478 do UBND huyện Đ2 cấp ngày 01/11/1994 cho ông Dương Minh Th1 đối với phần chồng lấn lên diện tích đất những người khởi kiện đang sử dụng, cụ thể: Hộ bà Phan Thị Nh 93,8 m2; hộ bà Nguyễn Thị Mộng Ng và hộ ông Phan Quang Th 129 m2; hộ bà Nguyễn Thị Th1 và ông Phan Xuân Kh 130,3 m2; hộ bà Đậu Thị Th và ông Phạm Đức T 93,3 m2; hộ ông Nguyễn Duy D 65 m2 (có sơ đồ kèm theo).

Án sơ thẩm còn tuyên án phí, chi phí thẩm định giá và quyền kháng cáo theo luật định.

04/11/2019 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Dương Minh Th1 làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm người kháng cáo người kháng cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Quan điểm của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh: Căn cứ các chứng cứ có tại hồ sơ cho thấy tại bản án hành chính sơ thẩm số 07/2017/HCST ngày 09/6/2017 Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Dương Minh Th1, hủy Quyết định số 1836/QĐ – UBND ngày 05/10/2015 của Ủy ban nhân dân huyện Đ2 về việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0359478 ngày 01/11/1994 đối với ông Dương Minh Th1. Việc những người khởi kiện yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0359478 ngày 01/11/1994 của ông Dương Minh Th1, đúng ra Tòa án trả lại đơn, đình chỉ giải quyết vụ án với lý do sự việc đã có quyết định giải quyết của Tòa án. Việc Tòa thụ lý giải quyết vụ án hành chính là không đúng. Do đó đề nghị Hội đồng xét xử hủy án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Căn cứ các chứng cứ có tại hồ sơ, lời khai của các bên đương sự. Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy việc Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý và đưa vụ án ra xét xử, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là vi phạm nghiêm trọng tố tụng thể hiện ở các điểm sau:

[1] Năm 2014 phòng Tài nguyên và môi trường huyện Đ2 nhận hồ sơ xin cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Hồ Thế Phương và bà Nguyễn Thị Mộng Ng, phòng Tài nguyên và môi trường huyện phát hiện phần đất ông Phương đề nghị cấp đổi có một phần đất thuộc thửa số 77 tờ bản đồ số 33 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Dương Minh Th1 vào năm 1994. Sau khi kiểm tra hồ sơ và trên cơ sở kết luận của thanh tra, Ủy ban nhân dân huyện Đ2 ban hành Quyết định số 1386/QĐ – UBND ngày 05/10/2015 về việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0359478 thửa số 77 tờ bản đồ số 33 cấp ngày 01/11/1994 đối với ông Dương Minh Th1.

[2] Không đồng ý với quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Ủy ban nhân dân huyện Đ2, ông Dương Minh Th1 đã khởi kiện quyết định trên ra Tòa. Tại bản án hành chính sơ thẩm số 07/2017/HCST ngày 09/6/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Dương Minh Th1, hủy toàn bộ Quyết định số 1386/QĐ – UBND ngày 05/10/2015 của Ủy ban nhân dân huyện Đ2 về việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0359478 thửa số 77 tờ bản đồ số 33 cấp ngày 01/11/1994 với ông Dương Minh Th1.

Bản án hành chính sơ thẩm số 07/2017/HCST ngày 09/6/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông không bị kháng cáo, kháng nghị, đã có hiệu lực pháp luật.

[3] Ngày 30/5/2018 bà Nguyễn Thị Mộng Ng, bà Đậu Thị Th, ông Phạm Đức T, bà Phan Thị Nh làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số D 0359478 do Ủy ban nhân dân huyện Đ2 cấp ngày 01/11/1994 cho ông Dương Minh Th1. Khi thụ lý yêu cầu khởi kiện này đúng ra Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông căn cứ điểm h Điều 143 Luật tố tụng hành chính đình chỉ giải quyết vụ án. Việc Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông thụ lý giải quyết vụ án là vi phạm nghiêm trọng tố tụng vì sự việc đã được giải quyết bằng bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật (điểm d khoản 1 Điều 123 Luật tố tụng hành chính).

Từ những phân tích trên, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Dương Minh Th1 (người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan). Hủy toàn bộ án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

[4] Đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 07/2017/HCST ngày 09/6/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông, nếu các bên đương sự thấy rằng bản án trên có xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình có quyền khiếu nại theo trình tự giám đốc thẩm.

Do yêu cầu kháng cáo được chấp nhận nên ông Dương Minh Th1 không phải chịu án phí phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 4 Điều 241 Luật tố tụng hành chính.

Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của ông Dương Minh Th1. Hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 18/2019/HC-ST ngày 29 tháng 10 năm 2019 của Toà án nhân dân tỉnh Đắk Nông. Đình chỉ giải quyết vụ án.

Ông Dương Minh Th1 không phải chịu án phí phúc thẩm. Hoàn trả cho ông Dương Minh Th1 số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0000039 ngày 08/11/2019 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Đắk Nông.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.