Bản án về tội vi phạm quy định bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm số 185/2024/HS-PT

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH ĐẮK LẮK

BẢN ÁN 185/2024/HS-PT NGÀY 31/10/2024 VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ BẢO VỆ ĐỘNG VẬT NGUY CẤP, QUÝ, HIẾM

Ngày 31 tháng 10 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk xét xử phúc thẩm công khai vụ án hình sự thụ lý số: 192/2024/TLPT-HS ngày 01 tháng 10 năm 2024 đối với bị cáo Dương Kim P về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp quý hiếm”, do có kháng cáo của bị cáo Dương Kim P đối với Bản án hình sự sơ thẩm số: 42/2024/HSST ngày 31 tháng 7 năm 2024, của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Đắk Lắk.

Bị cáo có kháng cáo:

Họ và tên: Dương Kim P; Sinh ngày 28/12/199x, tại: Tỉnh Đắk Lắk;

Nơi cư trú: Thôn Hiệp K, xã Q, huyện C, tỉnh Đắk Lắk;

Nghề nghiệp: Làm nông; Trình độ học vấn: 9/12; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Dao; Giới tính: Nam; Tôn giáo: Không; Con ông Dương Chung X và bà Chíu Kim T; có vợ là Chìu Thị H, sinh năm 1998 và có 01 con sinh năm 2019.

Tiền án, tiền sự: Không;

Bị cáo bị áp dụng biện pháp ngăn chặn Cấm đi khỏi nơi cư trú, có mặt tại phiên tòa.

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào sáng ngày 25/01/2024 khi Dương Kim P đang ở nhà tại thôn Hiệp K, xã Q, huyện C có một người đàn ông (không rõ nhân thân, lai lịch) sử dụng tài khoản zalo “Phong Bụi” (gọi tắt là “Phong Bụi”) liên lạc qua tài khoản zalo của Phong là “Dương Kim P” để hỏi mua Rắn hổ chúa. P trả lời “nhà ông bác tên là Dương Trung Q đang có một bình rượu ngâm sẵn 04 (bốn) con rắn rồi, trong đó có 01 (một) con rắn hổ chúa”, người đàn ông sử dụng tài khoản zalo “Phong Bụi” hỏi Phong “bình đó bán bao nhiêu”, P trả lời “để về hỏi lại ông bác đã”. Lúc này, P đến nhà Dương Trung Q ở cùng thôn và nói với Q có người hỏi mua bình rượu rắn của Q trong đó ngâm có 01 con rắn hổ chúa, 01 con rắn hổ mang một mắt kính, 01 con rắn ráo trâu, 01 con rắn ráo thì Dương Trung Q đồng ý bán và nói giá bán là 4.000.000đ (bốn triệu đồng), thỏa thuận khi P bán được thì Q cho P 1.000.000đ. P báo lại giá bán 04 (bốn) con rắn đã ngâm rượu trên cho “Phong Bụi” là 4.000.000đ và “Phong Bụi” đồng ý mua, rồi hẹn P mang bình rượu đã ngâm sẵn 04 (bốn) con rắn trên đến buôn Kna B, xã C, huyện C để giao rồi nhận tiền luôn. Sau đó, Phong lấy một bao xác rắn, bỏ bình rượu (bên trong bình rượu đã ngâm sẵn 04 (bốn) con rắn trong đó có một con Rắn hổ chúa) để đi giao cho “Phong Bụi”. Khi P đang chuẩn bị mang bình rượu đi thì có anh Dương Thành B (trú tại: Thôn Hiệp K, xã Quảng H, huyện C, tỉnh Đắk Lắk) đến nên P có nói với B là chở P ra thị trấn Quảng P, huyện Č có tí việc và B đồng ý chở P đi. Anh B điều khiển xe mô tô 47B2-088.55 chở P ôm theo bình rượu rắn ngồi ở phía sau. Khi anh B đang chở P đến khu vực buôn Kna B, xã C thì bị lực lượng Công an huyện Č kiểm tra phát hiện. Sau đó, tổ Công tác Công an huyện Č lập biên bản ghi nhận vụ việc, tạm giữ và niêm phong tang vật là bình rượu bên trong có ngâm 01 con rắn hổ chúa, 01 con rắn hổ mang một mắt kính, 01 con rắn ráo trâu, 01 con rắn ráo theo quy định.

Ngày 28/01/2024 Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện C ra Quyết định trưng cầu giám định số 28/QĐ-CQCSĐT-Đ.KTMT trưng cầu Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giám định tên loài (tên Việt Nam và tên khoa học) và tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật đối với mẫu vật trong ảnh. Tại bản kết luận giám định số 270/STTNSV của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật kết luận:

- 01 (một) cá thể động vật (ký hiệu số 1) trong bản ảnh giám định (ảnh số 2- 16) là loài Rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiophagus hannah, thuộc lớp Bò sát (Reptilia). Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/7/2019 của Chính phủ. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Nhóm IB, danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/9/2021 của Chính phủ. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán Quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN, ngày 17/02/2023 của cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

- 01 (một) cá thể động vật (ký hiệu số 3) trong bản ảnh giám định (ảnh số 26-35) là loài Rắn hổ mang một mắt kính có tên khoa học là Naja kaouthia, thuộc lớp Bò sát (Reptilia) và 01 (một) cá thể động vật (ký hiệu số 4) trong bản ảnh giám định (ảnh số 36-46) là loài Rắn ráo trâu có tên khoan học là Ptyas mucosus, thuộc lớp Bò sát (Reptilia). Loài Rắn hổ mang một mắt kính và Rắn ráo trâu có tên trong Nhóm IIB, danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/9/2021 của Chính phủ. Loài Rắn hổ mang một mắt kính và Rắn ráo trâu có tên trong Phụ lục II, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán Quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 25/TB-CTVN, ngày 17/02/2023 của cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

- 01 (một) cá thể động vật (ký hiệu số 2) trong bản ảnh giám định (ảnh số 17-25) là loài Rắn ráo có tên khoa học là Ptyas korros, thuộc lớp Bò sát (Reptilia). Loài Rắn ráo không có tên trong các Nghị định số 64/2019/NĐ-CP, ngày 16/7/2019 của Chính phủ; Nghị định số 84/2021/NĐ-CP, ngày 22/9/2021 của Chính phủ; Thông báo số 25/TB-CTVN, ngày 17/02/2023 của cơ quan thẩm quyền quản lý CITES Việt Nam.

Tại bản kết luận 1525/KL-HĐĐG ngày 15 tháng 5 năm 2024 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự tỉnh Đắk Lắk kết luận: 01 (một) cá thể rắn Hổ mang một mắt kính, trọng lượng 0,3kg, tại thời điểm tháng 01/2024 có giá 300.000đ (ba trăm ngàn đồng). 01 (một) cá thể rắn Ráo trâu, trọng lượng 0,2kg, tại thời điểm tháng 01/2024 có giá 90.000đ (chín mươi ngàn đồng); 01 (một) cá thể rắn Ráo, trọng lượng 0,39kg, tại thời điểm tháng 01/2024 có giá 234.000đ (hai trăm ba mươi tư ngàn đồng).

Tại bản án hình sự sơ thẩm số: 42/2024/HSST ngày 31 tháng 7 năm 2024, của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Đắk Lắk đã quyết định:

Tuyên bố các bị cáo Dương Kim P, Dương Trung Q phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Áp dụng điểm điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, 2 Điều 51 BLHS; Xử phạt bị cáo Dương Kim P 01 (Một) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bắt thi hành án.

Áp dụng điểm điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s, v khoản 1, 2 Điều 51; khoản 1, 2, 5 Điều 65 BLHS.

Xử phạt bị cáo Dương Trung Q 01 (Một) năm tù cho hưởng án treo. Thời gian thử thách 02 (Hai) năm tháng tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo cho bị cáo, các đương sự khác theo quy định của pháp luật.

- Ngày 09/8/2024, bị cáo Dương Kim P nộp đơn kháng cáo với nội dung xin hưởng án treo.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Dương Kim P đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình đúng như nội dung bản cáo trạng và bản án hình sự sơ thẩm cũng như lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, tại phiên tòa sơ thẩm.

Quá trình tranh luận tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đã phân tích, đánh giá đầy đủ tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo và cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử bị cáo Dương Kim P về tội: “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự là đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Tuy nhiên, mức hình phạt 01 năm tù đối với bị cáo là quá nghiêm khắc. Bởi lẽ, quá trình điều tra, truy tố, xét xử cũng như tại phiên tòa hôm nay bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình, bị cáo có hoàn cảnh kinh tế gia đình đặc biệt khó khăn, trong vụ án bị cáo là người có vai trò thứ yếu do là người dân tộc thiểu số nên nhận thức pháp luật còn hạn chế. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm b khoản 1 Điều 355, điểm e khoản 1 Điều 357 Bộ luật tố tụng hình sự, chấp nhận kháng cáo của bị cáo. Xử phạt bị cáo 01 năm tù nhưng cho hưởng án treo.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo kháng nghị.

Bị cáo không tranh luận gì thêm, chỉ đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt và cho bị cáo được hưởng án treo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Xét lời khai nhận của bị cáo Dương Kim P tại phiên tòa phúc thẩm là phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, tại phiên tòa sơ thẩm; phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác đã được thu thập có trong hồ sơ vụ án. Như vậy, đã có đủ cơ sở kết luận:

Vào ngày 25/01/2024, bị cáo Dương Trung K có giao cho bị cáo Dương Kim P một bình rượu rắn bên trong có 04 cá thể rắn, trong đó có một cá thể rắn hổ chúa, có tên khoa học là Ophiophagus hannah, thuộc lớp bò sát, thuộc nhóm IB, thuộc danh mục các loài động vật, nguy cấp, quý, hiểm, để bị cáo Phong đi bán cho một người đàn ông không rõ nhân thân lai lịch với giá 04 triệu đồng, mua bán xong, thì bị cáo Q cho bị cáo P 01 triệu đồng, bị cáo P đang trên đường đi bán thì bị Công an huyện C, tỉnh Đắk Lắk, phát hiện và thu giữ vật chứng liên quan đến đến hành vi mà các bị cáo thực hiện, Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử bị cáo Dương Kim P về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[2] Xét kháng cáo xin hưởng án treo của bị cáo nhận thấy: Mức hình phạt 01 năm tù mà Tòa án cấp sơ thẩm đã xử phạt bị cáo là tương xứng với tính chất, mức độ phạm tội của bị cáo. Tuy nhiên, tại cấp phúc thẩm ngày 22/10/2024 Uỷ ban nhân dân xã Quảng H, Ban tự quản thôn Hiệp K có xác nhận bị cáo Dương Kim P có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn, là lao động chính trong gia đình, bố bị cáo cũng vừa qua đời, sau khi xét xử sơ thẩm bị cáo đã tự nguyện nộp tiền án phí hình sự sơ thẩm đây là tình tiết mới nên cần xem xét cho bị cáo. Mặt khác bị cáo có nhân thân tốt; không có tiền án, tiền sự; có nơi cư trú rõ ràng, là dân tộc thiểu số nên am hiểu pháp luật còn hạn chế. Trong quá trình điều tra và xét xử, bị cáo khai báo thành khẩn, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội. Trong vụ án này bị cáo Dương Kim P phạm tội với vai trò là người giúp sức, thể hiện ở hành vi nếu bán được 01 bình rượu rắn trong đó có cá thể hổ mang chúa là động vật nguy cấp, quý hiếm thì sẽ được bị cáo Q trả công cho 01 triệu đồng. Như vậy bị cáo Dương Kim P phạm tội tập trung nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại xử phạt bị cáo với mức án 01 năm tù là có phần nghiêm khắc so với hành vi phạm tội của bị cáo Dương Trung Q cùng trong vụ án này. Xét thấy không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội và việc cho bị cáo được hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội. Do đó cần chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị cáo Dương Kim P, sửa bản án hình sự sơ thẩm theo hướng giữ nguyên mức hình phạt tù nhưng cho bị cáo được hưởng án treo.

[3] Về án phí hình sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên bị cáo không phải chịu án phí Hình sự phúc thẩm.

[4]. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

[1]. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, điểm e khoản 1 Điều 357 Bộ luật tố tụng hình sự.

- Chấp nhận kháng cáo của bị cáo Dương Kim P. Sửa bản án sơ thẩm số 42/2024/HSST ngày 31 tháng 7 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk. Về biện pháp chấp hành hình phạt tù đối với bị cáo.

[2]. Về điều luật áp dụng và mức hình phạt:

- Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

- Xử phạt Dương Kim P 01 (Một) năm tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” nhưng cho hưởng án treo thời gian thử thách là 02 năm, tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Giao bị cáo Dương Kim P cho Ủy ban nhân dân xã Quảng H, huyện C, tỉnh Đắk Lắk giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục bị cáo. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp bị cáo thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới.

Trường hợp các bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 Luật Thi hành án hình sự.

- Áp dụng khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[3]. Về án phí:

+ Về án phí Hình sự sơ thẩm: Bị cáo Dương Kim P chịu 200.000 đồng tiền án phí hình sự sơ thẩm.

+ Về án phí Hình sự phúc thẩm: Bị cáo Dương Kim P không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

[4]. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.